Rối loạn ăn uống có thể khiến mỗi bữa ăn trở thành áp lực, đi kèm cảm giác lo sợ, tội lỗi hoặc mất kiểm soát. Những khó khăn này có thể xuất hiện ở người có bất kỳ vóc dáng hay cân nặng nào. Trị liệu rối loạn ăn uống hướng đến cải thiện hành vi ăn uống, giảm căng thẳng tâm lý và phục hồi sức khỏe thể chất thông qua kế hoạch phù hợp với từng người. 

Trị liệu rối loạn ăn uống là gì?

Trị liệu rối loạn ăn uống là quá trình can thiệp chuyên môn nhằm hỗ trợ người bệnh thay đổi những suy nghĩ, cảm xúc và hành vi gây ảnh hưởng đến việc ăn uống. Tùy tình trạng, quá trình điều trị có thể kết hợp trị liệu tâm lý, chăm sóc y khoa và hỗ trợ dinh dưỡng.

Các rối loạn thường gặp bao gồm chán ăn tâm thần, cuồng ăn và rối loạn ăn vô độ. Phương pháp hỗ trợ cần dựa trên đánh giá cụ thể về dạng rối loạn, sức khỏe và nhu cầu của mỗi người.

Khi nào nên tìm kiếm sự hỗ trợ?

Nên được đánh giá chuyên môn khi những lo lắng về thức ăn, cân nặng hoặc hình thể chi phối sinh hoạt, chẳng hạn:

• Hạn chế ăn kéo dài hoặc thường xuyên bỏ bữa vì sợ tăng cân.
• Có những lần ăn kèm cảm giác không thể kiểm soát.
• Tự gây nôn, lạm dụng thuốc nhuận tràng hoặc tập luyện quá mức để bù trừ sau ăn.
• Cảm thấy xấu hổ, tội lỗi hoặc căng thẳng rõ rệt quanh bữa ăn.
• Né tránh ăn cùng người khác, ảnh hưởng đến quan hệ và sinh hoạt.

Một dấu hiệu riêng lẻ chưa đủ để kết luận rối loạn ăn uống. Cần xem xét toàn diện diễn biến, mức độ ảnh hưởng và sức khỏe thể chất; vẻ ngoài khỏe mạnh không loại trừ tình trạng nghiêm trọng. 

Các phương pháp trị liệu rối loạn ăn uống

Trị liệu nhận thức – hành vi chuyên biệt

Trị liệu nhận thức – hành vi dành cho rối loạn ăn uống (CBT-ED) hỗ trợ nhận diện những niềm tin và thói quen duy trì khó khăn. Nội dung có thể gồm điều chỉnh suy nghĩ về hình thể, thực hành ăn uống đều đặn, ứng phó với cảm xúc và dự phòng tái diễn. Việc lựa chọn cần căn cứ vào chẩn đoán và độ tuổi.

Trị liệu có sự tham gia của gia đình

Với một số rối loạn ở trẻ em và thanh thiếu niên, trị liệu gia đình giúp người chăm sóc tham gia hỗ trợ phục hồi. Các thành viên cùng học cách đồng hành trong bữa ăn và ứng phó với khó khăn. Gia đình được huy động như nguồn hỗ trợ, tránh quy lỗi cho cha mẹ hoặc người mắc rối loạn. 

Tự hỗ trợ có hướng dẫn

Một số người mắc cuồng ăn hoặc rối loạn ăn vô độ có thể được chỉ định chương trình tự hỗ trợ có hướng dẫn. Người tham gia thực hành theo tài liệu chuyên biệt và có những buổi hỗ trợ từ chuyên viên; đáp ứng được theo dõi để điều chỉnh phương án khi cần. 

Chủ động tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn

Rối loạn ăn uống có thể được điều trị và phục hồi. Người đang gặp khó khăn nên tìm cơ sở có khả năng đánh giá sức khỏe tâm thần và phối hợp chăm sóc thể chất, dinh dưỡng khi cần thiết. 

Nếu việc ăn uống đang trở thành gánh nặng đối với bản thân hoặc người thân, hãy chủ động đặt lịch đánh giá chuyên môn. Với nhu cầu tìm hiểu dịch vụ tại Phòng khám Yên Hòa, bạn có thể liên hệ để được tư vấn về phạm vi hỗ trợ và hướng thăm khám phù hợp.

Meta description: Trị liệu rối loạn ăn uống giúp cải