Lo lắng trước một cuộc phỏng vấn, vấn đề tài chính hay thay đổi trong gia đình là phản ứng thường gặp. Nhưng nếu cảm giác lo âu xuất hiện thường xuyên, khó kiểm soát và ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc hoặc các mối quan hệ, người trưởng thành nên được đánh giá chuyên môn.

Đánh giá rối loạn lo âu ở người trưởng thành giúp làm rõ mức độ và đặc điểm của triệu chứng, tìm hiểu những yếu tố liên quan, đồng thời xác định hướng hỗ trợ phù hợp. Một vài dấu hiệu hoặc kết quả bài test trực tuyến không đủ để tự kết luận mắc rối loạn lo âu.

Rối loạn lo âu ở người trưởng thành là gì?

Rối loạn lo âu là nhóm tình trạng mà nỗi sợ hoặc sự lo lắng trở nên quá mức, kéo dài hoặc gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt. Tùy từng người, sự lo âu có thể xoay quanh nhiều vấn đề hằng ngày, xuất hiện trong tình huống giao tiếp xã hội, gắn với một đối tượng cụ thể hoặc biểu hiện qua những cơn hoảng sợ. 

Điểm cần quan tâm không chỉ là một người có lo lắng hay không, mà còn là họ lo lắng về điều gì, trong bao lâu, có thể kiểm soát được không và cuộc sống bị ảnh hưởng đến mức nào.

Những dấu hiệu nào cho thấy người trưởng thành nên được đánh giá lo âu?

Biểu hiện lo âu ở mỗi người có thể khác nhau. Những dấu hiệu thường khiến một người tìm đến đánh giá gồm:

• Về suy nghĩ và cảm xúc: thường xuyên dự đoán tình huống xấu, khó ngừng lo nghĩ, cảm thấy bồn chồn hoặc dễ cáu gắt.
• Về cơ thể: căng cơ, mệt mỏi, hồi hộp, khó chịu ở bụng hoặc cảm giác khó thở khi lo âu.
• Về giấc ngủ và sự tập trung: khó ngủ, ngủ không sâu, khó tập trung làm việc.
• Về hành vi: né tránh cuộc họp, giao tiếp, đi lại hoặc các tình huống gây sợ hãi; liên tục tìm kiếm sự trấn an từ người khác.

Các dấu hiệu này có thể gặp trong rối loạn lo âu, nhưng cũng có thể liên quan đến tình trạng sức khỏe khác. Vì vậy, chuyên gia cần xem xét toàn bộ bối cảnh thay vì kết luận từ một triệu chứng riêng lẻ.

Người trưởng thành nên cân nhắc thăm khám khi sự lo âu khó kiểm soát, kéo dài, ngày càng tăng, khiến họ né tránh hoạt động thường ngày hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến công việc, sinh hoạt và các mối quan hệ.

Kết quả đánh giá rối loạn lo âu giúp ích gì?

Sau khi tổng hợp thông tin, chuyên gia có thể trao đổi với người được đánh giá về mức độ khó khăn hiện tại, các yếu tố có thể làm triệu chứng duy trì hoặc tăng lên, và hướng hỗ trợ tiếp theo. Tùy nhu cầu, hướng này có thể gồm theo dõi, tham vấn, trị liệu tâm lý hoặc thăm khám bác sĩ để cân nhắc điều trị.

Các phương pháp hỗ trợ tâm lý có cơ sở bằng chứng, trong đó có can thiệp dựa trên liệu pháp nhận thức hành vi, được khuyến nghị cho một số rối loạn lo âu ở người trưởng thành. Lựa chọn cụ thể cần dựa trên kết quả đánh giá và tình trạng của từng người. 

Câu hỏi thường gặp khi đánh giá lo âu

Test lo âu trực tuyến có cho biết tôi mắc rối loạn lo âu không?

Không. Bài test có thể giúp bạn nhận thấy những triệu chứng cần quan tâm, nhưng không thể tự xác định nguyên nhân hoặc thay thế một buổi đánh giá chuyên môn.

Tôi vẫn đi làm bình thường thì có cần đánh giá không?

Có thể. Nhiều người vẫn duy trì công việc dù phải chịu đựng lo âu, mất ngủ hoặc liên tục né tránh những tình huống nhất định. Nếu cảm giác lo âu khiến bạn mệt mỏi và khó kiểm soát, việc trao đổi với chuyên gia vẫn có ích.

Đánh giá lo âu có đồng nghĩa với việc phải dùng thuốc không?

Không. Đánh giá là bước tìm hiểu tình trạng và nhu cầu hỗ trợ. Hướng can thiệp được cân nhắc sau đó dựa trên đặc điểm triệu chứng, mức độ ảnh hưởng và tình trạng sức khỏe của từng người.

Chủ động đánh giá để hiểu rõ tình trạng của mình

Lo âu kéo dài không phải điều bạn cần tự chịu đựng cho đến khi cuộc sống bị xáo trộn nghiêm trọng. Đánh giá toàn diện giúp nhận diện khó khăn đang gặp phải và lựa chọn bước hỗ trợ phù hợp, thay vì tự chẩn đoán qua một vài dấu hiệu.

Nếu bạn thường xuyên lo lắng, khó kiểm soát suy nghĩ hoặc nhận thấy lo âu ảnh hưởng đến sinh hoạt, hãy liên hệ Phòng khám Tâm thần Yên Hòa để được tư vấn và sắp xếp lịch đánh giá với chuyên gia.