Internet giúp các bạn trẻ học tập, giải trí và giữ liên lạc với bạn bè. Vì thế, việc con dành nhiều thời gian trực tuyến chưa đủ để kết luận con “nghiện Internet”. Điều cha mẹ cần quan sát là: con có còn kiểm soát được việc sử dụng hay không, và thói quen này ảnh hưởng thế nào đến giấc ngủ, học tập, cảm xúc và các mối quan hệ?

“Nghiện Internet” là cách gọi quen thuộc, nhưng khi đánh giá chuyên môn, cần xác định hoạt động cụ thể đang gây khó khăn: chơi game, dùng mạng xã hội, xem video hay một hoạt động khác. Tổ chức Y tế Thế giới đã đưa rối loạn chơi game vào ICD-11; không nên đồng nhất mọi trường hợp sử dụng Internet nhiều với chẩn đoán này.

Dấu hiệu sử dụng Internet mất kiểm soát ở tuổi vị thành niên

Cha mẹ có thể cân nhắc cho con được đánh giá khi nhiều biểu hiện dưới đây xuất hiện thường xuyên và gây ảnh hưởng rõ rệt:

• Con nhiều lần định giảm thời gian online nhưng không thực hiện được.
• Việc lên mạng ngày càng được ưu tiên hơn giấc ngủ, bài vở, sinh hoạt gia đình hoặc những hoạt động con từng yêu thích.
• Con thức khuya để chơi game, lướt mạng xã hội hoặc xem nội dung trực tuyến; ban ngày mệt mỏi, khó tập trung.
• Con tiếp tục sử dụng dù đã nhận thấy điểm số, sức khỏe hoặc các mối quan hệ bị ảnh hưởng.
• Con che giấu thời gian sử dụng hoặc thường xuyên xung đột với gia đình về việc lên mạng.

Các dấu hiệu này không tự chúng xác nhận một rối loạn. Chẳng hạn, việc thức khuya dùng điện thoại có thể liên quan đến thói quen sinh hoạt, áp lực học tập, khó ngủ hoặc một khó khăn tâm lý cần được tìm hiểu thêm. Khi đánh giá, chuyên gia sẽ xem xét cả hoàn cảnh và mức độ ảnh hưởng đến đời sống của con.

Khi nào cha mẹ nên đưa con đi đánh giá?

Cha mẹ nên tìm sự hỗ trợ khi việc sử dụng Internet kéo dài, khó điều chỉnh và làm con sa sút rõ rệt trong học tập, thiếu ngủ thường xuyên, thu hẹp giao tiếp hoặc xung đột gia đình ngày càng căng thẳng. Nếu con có biểu hiện buồn bã kéo dài, lo âu nhiều hay nói đến việc tự làm hại bản thân, gia đình cần tìm hỗ trợ chuyên môn kịp thời và ưu tiên bảo đảm an toàn cho con.

Thay vì chỉ đếm số giờ dùng điện thoại, hãy quan sát điều gì xảy ra trước, trong và sau khi con lên mạng: Con tìm đến Internet để giải trí, kết nối bạn bè, tránh áp lực hay để đối phó với cảm xúc khó chịu? Những thông tin này giúp việc đánh giá sát với nhu cầu của từng bạn trẻ hơn.

Cha mẹ có thể hỗ trợ con như thế nào?

Hãy bắt đầu bằng một cuộc trò chuyện bình tĩnh: hỏi con thích điều gì khi online và điều gì khiến con khó dừng lại. Sau đó, gia đình có thể cùng con thống nhất những giới hạn khả thi, đặc biệt quanh giờ ngủ, giờ học và thời gian sinh hoạt chung. Kế hoạch sử dụng thiết bị nên được xem lại khi lịch học hoặc nhu cầu của con thay đổi. Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến nghị gia đình xây dựng quy tắc sử dụng phương tiện số phù hợp với từng thành viên và duy trì trao đổi cởi mở.

Nếu con liên tục không thể thực hiện các giới hạn đã thống nhất, cha mẹ không cần tự xoay xở bằng những cuộc tranh cãi kéo dài. Đánh giá chuyên môn có thể giúp gia đình hiểu nguyên nhân và chọn hướng hỗ trợ phù hợp.

Đánh giá tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa

Khi việc sử dụng Internet bắt đầu ảnh hưởng đến giấc ngủ, học tập hoặc quan hệ gia đình, việc tìm hiểu toàn diện sẽ hữu ích hơn một nhãn gọi vội vàng. Phòng khám Tâm thần Yên Hòa có thể cùng gia đình xem xét những khó khăn bạn trẻ đang gặp phải, mức độ ảnh hưởng và nhu cầu hỗ trợ tiếp theo.

Cha mẹ có thể liên hệ Phòng khám Tâm thần Yên Hòa để được tư vấn về việc đánh giá cho con.