Sau tai nạn, bạo lực, thiên tai, mất mát hoặc sự kiện đe dọa nghiêm trọng, cảm giác sợ hãi và bất an là phản ứng thường gặp. Tuy nhiên, nếu những ảnh hưởng tâm lý kéo dài, làm xáo trộn giấc ngủ, cảm xúc và cuộc sống, người bệnh có thể đang gặp rối loạn stress sau sang chấn – PTSD.

PTSD là gì?

PTSD là một rối loạn liên quan đến sang chấn và stress. Tình trạng này có thể xuất hiện sau khi một người trực tiếp trải qua, chứng kiến hoặc biết về một sự kiện gây tổn thương nghiêm trọng.

Dù biến cố đã kết thúc, người mắc PTSD vẫn có thể cảm thấy như nguy hiểm đang hiện diện. Không phải tất cả những người trải qua sang chấn đều mắc PTSD, vì vậy cần được bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần đánh giá cụ thể.

Những dấu hiệu thường gặp của PTSD

Người mắc PTSD có thể xuất hiện một số biểu hiện như:

• Liên tục nhớ lại sự kiện ngoài ý muốn.
• Gặp ác mộng liên quan đến sang chấn.
• Có cảm giác sự việc đang xảy ra trở lại.
• Né tránh địa điểm, con người hoặc cuộc trò chuyện gợi nhớ biến cố.
• Dễ giật mình và luôn trong trạng thái cảnh giác.
• Khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.
• Khó tập trung, dễ cáu gắt.
• Cảm thấy tội lỗi, mất niềm tin hoặc xa cách với mọi người.
• Giảm hứng thú với những hoạt động từng yêu thích.

Các triệu chứng có thể kéo dài và ảnh hưởng đáng kể đến công việc, học tập, các mối quan hệ cũng như chất lượng cuộc sống.

PTSD không đơn giản là “không chịu quên”

Người mắc PTSD không cố tình giữ lại ký ức đau buồn và cũng không thể dùng ý chí để xóa bỏ những trải nghiệm đã xảy ra. Sau sang chấn, não bộ và cơ thể có thể tiếp tục phản ứng như thể mối nguy hiểm vẫn đang hiện diện. Vì vậy, chỉ một âm thanh, hình ảnh, mùi hương hoặc tình huống tương tự cũng có thể gợi lại ký ức, gây hoảng sợ, tim đập nhanh, mất ngủ hoặc thôi thúc người bệnh né tránh.

Những lời khuyên như “hãy quên đi”, “đừng nghĩ nữa” hoặc việc ép người bệnh kể lại sự việc khi chưa sẵn sàng có thể khiến họ cảm thấy bị phán xét và không được thấu hiểu. Người thân nên lắng nghe, tôn trọng giới hạn, tránh thúc ép và khuyến khích người bệnh tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn khi các triệu chứng kéo dài.

PTSD có điều trị được không?

Điều trị PTSD tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa

Tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa, người bệnh được đánh giá toàn diện về triệu chứng sau sang chấn, giấc ngủ, mức độ lo âu và các khó khăn cảm xúc liên quan. Dựa trên kết quả đánh giá, bác sĩ và chuyên gia sẽ tư vấn hướng can thiệp phù hợp, giúp người bệnh từng bước giảm sự chi phối của ký ức sang chấn.

Nếu một biến cố đã qua nhưng vẫn liên tục ảnh hưởng đến cảm xúc, giấc ngủ và cuộc sống hiện tại, người bệnh nên chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn. Việc thăm khám sớm có thể giúp kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ quá trình phục hồi hiệu quả hơn.