Khó ngủ sau một ngày căng thẳng có thể chỉ là tình trạng tạm thời. Nhưng nếu bạn thường xuyên trằn trọc, thức giấc nhiều lần, ngủ dậy vẫn mệt hoặc buồn ngủ đến mức ảnh hưởng công việc, đã đến lúc tìm hiểu nguyên nhân. Đánh giá rối loạn giấc ngủ ở người trưởng thành giúp làm rõ đặc điểm giấc ngủ, các yếu tố liên quan và hướng hỗ trợ phù hợp với từng người.

Rối loạn giấc ngủ ở người trưởng thành là gì?

Rối loạn giấc ngủ là nhóm vấn đề ảnh hưởng đến thời điểm ngủ, thời lượng hoặc chất lượng giấc ngủ. Biểu hiện có thể là khó đi vào giấc ngủ, không duy trì được giấc ngủ, buồn ngủ quá mức vào ban ngày hoặc nhịp ngủ không phù hợp với lịch sinh hoạt.

Một đêm ngủ kém không đủ để kết luận bạn mắc rối loạn giấc ngủ. Người đánh giá cần xem triệu chứng xuất hiện bao lâu, thường xuyên đến mức nào, ảnh hưởng ra sao và có liên quan đến bệnh lý, thuốc đang dùng hay thói quen sinh hoạt hay không.

Những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đánh giá giấc ngủ?

Bạn nên cân nhắc trao đổi với chuyên gia khi gặp một hoặc nhiều tình trạng sau:

• Khó ngủ, nằm lâu vẫn không thể ngủ dù có đủ thời gian nghỉ ngơi.
• Hay tỉnh giấc giữa đêm hoặc thức dậy quá sớm và khó ngủ lại.
• Ngủ đủ thời gian nhưng vẫn thấy mệt, không tỉnh táo vào buổi sáng.
• Buồn ngủ nhiều vào ban ngày, khó tập trung hoặc dễ ngủ gật.
• Ngáy lớn, có người nhận thấy bạn ngừng thở hoặc thở hổn hển khi ngủ.
• Giờ ngủ thay đổi thất thường, khó ngủ đúng giờ dù đã cố điều chỉnh.
• Giấc ngủ kém ảnh hưởng đến cảm xúc, hiệu suất làm việc hoặc các mối quan hệ.

Các biểu hiện trên có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau. Chẳng hạn, ngáy lớn kèm những lúc ngừng thở cần được xem xét theo hướng ngưng thở khi ngủ; khó ngủ kéo dài cần tìm hiểu thêm thói quen ngủ, sức khỏe thể chất và tinh thần. Không nên tự xác định nguyên nhân chỉ qua một dấu hiệu hoặc một bài test trên mạng.

Vì sao người trưởng thành dễ gặp vấn đề về giấc ngủ?

Áp lực công việc, lịch làm việc theo ca, chăm sóc gia đình, dùng caffeine muộn hoặc thường xuyên thay đổi giờ ngủ đều có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Lo âu, trầm cảm và căng thẳng kéo dài cũng có thể đi kèm khó ngủ.

Ngoài ra, người đánh giá cần lưu ý các yếu tố thể chất như đau kéo dài, vấn đề hô hấp khi ngủ, tình trạng sức khỏe đang mắc và thuốc đang sử dụng. Vì có nhiều khả năng cùng tồn tại, mục tiêu của đánh giá là tìm hiểu toàn cảnh giấc ngủ và sức khỏe, thay vì chỉ hỏi mỗi ngày bạn ngủ được bao nhiêu tiếng.

Sau đánh giá, người bệnh sẽ nhận được gì?

Kết quả đánh giá giúp xác định vấn đề nổi bật, những yếu tố có thể góp phần gây khó ngủ và bước tiếp theo cần thực hiện. Hướng hỗ trợ có thể bao gồm điều chỉnh lịch ngủ, giải quyết yếu tố tâm lý liên quan, thăm khám thêm hoặc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.

Với mất ngủ kéo dài, liệu pháp nhận thức hành vi dành cho mất ngủ (CBT-I) là một phương pháp thường được khuyến nghị. Việc dùng thuốc, nếu cần, phải dựa trên đánh giá cụ thể; bạn không nên tự dùng hoặc tăng liều thuốc ngủ khi triệu chứng chưa cải thiện.

Đánh giá giấc ngủ tại Phòng khám chuyên khoa Tâm thần Yên Hòa

Tại Yên Hòa, người trưởng thành có thể được tìm hiểu đặc điểm giấc ngủ cùng những yếu tố cảm xúc và sinh hoạt liên quan. Thông tin thu thập được giúp bác sĩ định hướng bước thăm khám, hỗ trợ hoặc điều trị phù hợp với từng trường hợp. Phòng khám hiện có dịch vụ đánh giá tâm lý cho người trưởng thành và khám, điều trị rối loạn giấc ngủ.

Giấc ngủ kém kéo dài không nên chỉ giải quyết bằng cách cố ngủ sớm hơn hoặc tự tìm thuốc hỗ trợ. Nếu bạn thường xuyên mất ngủ, ngủ không sâu hoặc mệt mỏi vào ban ngày, hãy liên hệ Phòng khám chuyên khoa Tâm thần Yên Hòa để được tư vấn lịch đánh giá phù hợp.