Loạn thần là tình trạng người bệnh mất một phần khả năng nhận biết hoặc đánh giá thực tế. Họ có thể nghe, nhìn, cảm nhận hoặc tin vào những điều không phù hợp với thực tế khách quan.

Loạn thần không phải là một bệnh lý riêng biệt mà là nhóm triệu chứng có thể xuất hiện trong nhiều rối loạn tâm thần, bệnh lý cơ thể hoặc do ảnh hưởng của chất kích thích. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Dấu hiệu loạn thần thường gặp

Biểu hiện loạn thần có thể khác nhau ở mỗi người. Một số dấu hiệu cần chú ý gồm:

• Nghe thấy tiếng nói hoặc âm thanh không có nguồn phát bên ngoài.
• Nhìn thấy hình ảnh mà những người xung quanh không nhìn thấy.
• Tin rằng mình đang bị theo dõi, kiểm soát hoặc hãm hại.
• Có những niềm tin bất thường, rất khó thay đổi dù đã được giải thích.
• Suy nghĩ, lời nói rời rạc hoặc thiếu liên kết.
• Có hành vi khác thường, khó hiểu hoặc không phù hợp với hoàn cảnh.
• Trở nên nghi ngờ, cảnh giác quá mức.
• Thu mình, hạn chế giao tiếp với người khác.
• Giảm khả năng học tập, làm việc hoặc tự chăm sóc bản thân.

Gia đình thường là những người đầu tiên nhận thấy sự thay đổi rõ rệt trong lời nói, hành vi, cảm xúc và khả năng sinh hoạt của người bệnh. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào một biểu hiện riêng lẻ để kết luận một người bị loạn thần.

Nguyên nhân gây ra loạn thần

Các triệu chứng loạn thần có thể liên quan đến:

• Tâm thần phân liệt.
• Rối loạn lưỡng cực.
• Trầm cảm nặng có triệu chứng loạn thần.
• Sử dụng rượu, ma túy hoặc chất kích thích.
• Tác dụng phụ của một số loại thuốc.
• Bệnh lý thần kinh, chấn thương não hoặc một số bệnh cơ thể.
• Thiếu ngủ nghiêm trọng hoặc căng thẳng kéo dài.
• Loạn thần sau sinh.

Do có nhiều nguyên nhân khác nhau, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám toàn diện thay vì tự chẩn đoán hoặc tự sử dụng thuốc.

Vì sao loạn thần cần được khám sớm?

Loạn thần có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng học tập, làm việc, duy trì các mối quan hệ và tự chăm sóc. Trong một số trường hợp, người bệnh không nhận ra mình đang gặp vấn đề nên có thể từ chối thăm khám.

Đánh giá và can thiệp sớm giúp kiểm soát triệu chứng, hạn chế ảnh hưởng đến cuộc sống và giảm nguy cơ tái diễn. Theo các chuyên gia tâm lý, điều trị sớm có thể mang lại hiệu quả tốt hơn cho người xuất hiện triệu chứng loạn thần.

Loạn thần được điều trị như thế nào?

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ triệu chứng và tình trạng sức khỏe của từng người. Bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc chống loạn thần.
• Trị liệu tâm lý phù hợp.
• Can thiệp và giáo dục tâm lý cho gia đình.
• Hỗ trợ phục hồi khả năng học tập, làm việc và sinh hoạt.
• Điều trị bệnh lý cơ thể hoặc tình trạng sử dụng chất nếu có.

Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều hoặc ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ vì điều này có thể khiến triệu chứng tái phát hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.

Khám và điều trị loạn thần tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa

Tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa, bác sĩ sẽ tìm hiểu diễn biến triệu chứng, tiền sử sức khỏe, hành vi, khả năng sinh hoạt và các yếu tố liên quan. Kết quả đánh giá là cơ sở để xác định nguyên nhân và xây dựng hướng điều trị phù hợp với từng người.

Nếu nhận thấy người thân có biểu hiện nghi ngờ loạn thần, gia đình nên chủ động đưa người bệnh đi khám sớm. Sự đồng hành, bình tĩnh và tuân thủ hướng dẫn chuyên môn có vai trò quan trọng trong quá trình điều trị.

Nếu người bệnh kích động mạnh, có ý định tự sát, không thể tự chăm sóc hoặc có nguy cơ gây nguy hiểm cho bản thân hay người khác, cần đưa đến cơ sở cấp cứu phù hợp ngay, thay vì chờ lịch khám thông thường.