Hành vi tự gây thương tích và tự sát ở thanh thiếu niên là lời cảnh báo nghiêm trọng về khủng hoảng tâm lý lứa tuổi. Nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường giúp cha mẹ kịp thời thấu hiểu và đưa trẻ đến cơ sở chuyên môn can thiệp. Bài viết dưới đây sẽ giúp phụ huynh nắm rõ các dấu hiệu quan trọng và thời điểm cần đưa con đi hỗ trợ. 

Hành vi tự gây thương tích ở thanh thiếu niên là gì?

Tự gây thương tích là hành vi trẻ cố tình làm đau hoặc gây tổn thương cho chính cơ thể. Một số trường hợp không xuất phát từ mong muốn kết thúc cuộc sống mà là cách trẻ đối phó với cảm xúc đau khổ, căng thẳng, tức giận hoặc cảm giác trống rỗng.

Tuy nhiên, hành vi tự gây thương tích và ý nghĩ tự sát có thể cùng tồn tại. Vì vậy, bất kỳ dấu hiệu nào liên quan đến việc trẻ làm đau bản thân đều cần được người lớn quan tâm nghiêm túc.

Những dấu hiệu cha mẹ không nên bỏ qua

Cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu nhận thấy con có những biểu hiện bất thường sau:

• Tổn thương thể chất không rõ nguyên nhân: Xuất hiện các vết cắt, vết xước, vết bỏng hoặc vết thương lạ trên cơ thể.
• Thay đổi thói quen ăn mặc: Thường xuyên mặc quần áo dài tay, kín đáo ngay cả trong thời tiết nóng để che đi vết thương.
• Tự cô lập bản thân: Thu mình, ít nói, giảm giao tiếp hoặc tránh né gia đình và bạn bè.
• Phát ngôn tiêu cực: Thường xuyên nói những câu thể hiện sự tuyệt vọng như "con không muốn tồn tại nữa", "mọi người sẽ tốt hơn nếu không có con".
• Hành vi "tạm biệt": Đột ngột đem cho đi những đồ vật quan trọng, yêu thích hoặc có lời nói, tin nhắn như đang chia tay.
• Rối loạn sinh hoạt & cảm xúc: Mất ngủ, chán ăn hoặc ăn quá nhiều, sụt giảm phong độ học tập, tâm trạng thay đổi thất thường.
• Tìm kiếm thông tin nguy hiểm: Tra cứu trên mạng Internet các thông tin liên quan đến cách tự sát hoặc phương pháp gây tổn thương cho bản thân.

Lưu ý quan trọng từ chuyên gia: Cha mẹ tuyệt đối không nên coi những biểu hiện trên đơn thuần là hành vi "làm quá", "dọa bố mẹ" hay tâm lý thất thường của "tuổi mới lớn". Đây là những tín hiệu phát ra sự giúp đỡ kịp thời mà trẻ đang rất cần.

Khi nào trẻ cần được hỗ trợ chuyên môn?

Nếu trẻ đã từng tự gây thương tích, thường xuyên nghĩ đến cái chết hoặc có kế hoạch tự sát, gia đình nên đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên môn càng sớm càng tốt.

Trong trường hợp trẻ đang có nguy cơ gây nguy hiểm ngay lập tức cho bản thân, cần giám sát trẻ liên tục và đưa trẻ đến cơ sở cấp cứu hoặc cơ sở y tế gần nhất.

Phòng khám Tâm thần Yên Hòa hỗ trợ thanh thiếu niên như thế nào?

Tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa, trẻ có biểu hiện tự gây thương tích hoặc ý nghĩ tự sát có thể được bác sĩ đánh giá toàn diện về cảm xúc, hành vi và các vấn đề tâm lý – tâm thần liên quan.

Thông qua thăm khám, bác sĩ có thể xác định những yếu tố nguy cơ như trầm cảm, lo âu, sang chấn tâm lý, xung đột gia đình hoặc các rối loạn khác để xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp.

Việc can thiệp sớm không chỉ tập trung vào hành vi tự gây thương tích mà còn giúp trẻ học cách nhận diện, diễn đạt và điều chỉnh những cảm xúc khó khăn theo hướng an toàn hơn.

Nếu nhận thấy trẻ có các dấu hiệu trên, cha mẹ hãy liên hệ ngay với Phòng khám Tâm thần Yên Hòa để được bác sĩ tâm lý tư vấn và hỗ trợ kịp thời.