Khi con thường xuyên khóc, nổi giận hoặc thu mình, cha mẹ có thể bối rối vì chưa hiểu điều gì đang khiến con khó chịu. Đôi khi, những hành vi ấy là cách con thể hiện cảm xúc khi chưa biết diễn đạt bằng lời. Tư vấn cảm xúc trẻ em hướng đến việc giúp con hiểu những gì mình đang trải qua, học cách bày tỏ nhu cầu và cùng cha mẹ tìm cách ứng xử phù hợp.

Tư vấn cảm xúc trẻ em là gì?

Tư vấn cảm xúc trẻ em là hoạt động hỗ trợ tâm lý nhằm giúp con nhận biết, gọi tên và thể hiện cảm xúc phù hợp với độ tuổi. Nội dung tư vấn có thể xoay quanh sự buồn bã, tức giận, sợ hãi, thất vọng, ghen tị hoặc những khó khăn khi đối diện với thay đổi trong cuộc sống.

Mục tiêu không phải khiến con luôn vui vẻ hay ngừng thể hiện cảm xúc khó chịu, mà giúp con hiểu rằng mọi cảm xúc đều có thể được lắng nghe. Điều cần học là cách phản ứng an toàn, chẳng hạn nói “Con đang tức giận” thay vì đánh bạn hoặc ném đồ.

Cha mẹ giữ vai trò quan trọng trong quá trình này. Sự chăm sóc yêu thương và tương tác tích cực giúp xây dựng nền tảng cho sự phát triển cảm xúc, xã hội của con. 

Khi nào nên tìm tư vấn cảm xúc cho con?

Cha mẹ có thể cân nhắc tìm hỗ trợ khi nhận thấy những khó khăn lặp lại hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập và các mối quan hệ, chẳng hạn:

• Thường xuyên nổi giận, khó bình tĩnh trở lại khi không được đáp ứng mong muốn.
• Hay buồn, khóc hoặc giảm hứng thú với các hoạt động từng yêu thích.
• Lo lắng nhiều khi đi học, gặp người lạ hoặc phải xa người chăm sóc.
• Thu mình, ngại chia sẻ và khó nói lên nhu cầu.
• Khó thích nghi sau chuyển trường, có em bé, cha mẹ chia tay hoặc mất người thân.
• Dễ xảy ra xung đột với bạn bè, anh chị em khi thất vọng hoặc tức giận.

Những biểu hiện này không tự động đồng nghĩa với rối loạn tâm lý. Cần xem xét độ tuổi, thời gian xuất hiện, mức độ, hoàn cảnh và ảnh hưởng thực tế để xác định nhu cầu hỗ trợ.

Cha mẹ có thể hỗ trợ cảm xúc của con tại nhà ra sao?

Hãy dành thời gian lắng nghe khi cả hai đã bình tĩnh, tránh vội trách mắng hoặc giải quyết thay mọi vấn đề. UNICEF khuyến khích cha mẹ lắng nghe nhiều hơn, chú ý phản ứng của bản thân và cùng con trao đổi về cách hỗ trợ mà con cần.

Cha mẹ cũng có thể gọi tên cảm xúc bằng câu ngắn, dễ hiểu; giữ nếp sinh hoạt ổn định; dành thời gian chơi cùng và ghi nhận khi con biết bày tỏ nhu cầu phù hợp. Việc thực hành đều đặn giúp những kỹ năng được học trở nên gần gũi với cuộc sống.

Nếu gia đình đang băn khoăn trước những thay đổi cảm xúc của con, hãy liên hệ Phòng khám Yên Hòa để trao đổi về nhu cầu tư vấn và đánh giá phù hợp. Thấu hiểu cảm xúc là bước đầu để cha mẹ đồng hành với con, thay vì chỉ tập trung vào hành vi đang gây khó khăn.