Tuổi vị thành niên thường có nhiều biến động về cảm xúc, nhận thức bản thân và các mối quan hệ. Vì vậy, cha mẹ không nên dựa vào một vài biểu hiện để cho rằng con mắc rối loạn nhân cách ranh giới. Tuy nhiên, nếu tình trạng bất ổn kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, con cần được đánh giá chuyên môn.

Rối loạn nhân cách ranh giới là gì?

Rối loạn nhân cách ranh giới, tên tiếng Anh là Borderline Personality Disorder (BPD), thuộc nhóm rối loạn nhân cách. Tình trạng này liên quan đến sự bất ổn trong cảm xúc, hình ảnh bản thân, hành vi và các mối quan hệ.

Việc đánh giá ở thanh thiếu niên cần được thực hiện thận trọng bởi nhân cách của các bạn trẻ vẫn đang phát triển. Một số thay đổi tâm lý bình thường của tuổi dậy thì cũng có thể giống với biểu hiện của BPD.

Những biểu hiện rối loạn nhân cách ranh giớicần chú ý

Thanh thiếu niên có thể xuất hiện một số biểu hiện như:

• Rất sợ bị bỏ rơi hoặc từ chối.
• Các mối quan hệ thay đổi nhanh chóng.
• Cảm xúc lên xuống mạnh và khó kiểm soát.
• Dễ tức giận hoặc phản ứng quá mức.
• Thường xuyên cảm thấy trống rỗng.
• Hình ảnh và nhận thức về bản thân thiếu ổn định.
• Hành động bốc đồng, thiếu cân nhắc hậu quả.
• Có hành vi tự gây thương tích hoặc ý nghĩ tự sát.

Các dấu hiệu trên không đủ để cha mẹ tự kết luận con mắc rối loạn nhân cách ranh giới. Cần xem xét thời gian xuất hiện, mức độ ảnh hưởng và hoàn cảnh cụ thể của mỗi trường hợp.

Cha mẹ không nên tự gắn nhãn cho con!

Cảm xúc thất thường, mâu thuẫn với cha mẹ hoặc thay đổi quan hệ bạn bè có thể là một phần trong quá trình phát triển. Ngoài ra, trầm cảm, rối loạn lo âu, ADHD, rối loạn lưỡng cực, sang chấn tâm lý, sử dụng chất và một số vấn đề sức khỏe khác cũng có thể gây ra những biểu hiện tương tự.

Do đó, việc đánh giá không chỉ dựa trên danh sách triệu chứng. Bác sĩ hoặc chuyên gia cần tìm hiểu quá trình phát triển, thời điểm khởi phát, hoàn cảnh gia đình, môi trường học đường, các mối quan hệ và mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống của con.

Khi nào nên đưa con đi đánh giá?

Gia đình nên chủ động đưa con đi đánh giá khi:

• Cảm xúc thường xuyên mất kiểm soát.
• Học tập, sinh hoạt hoặc các mối quan hệ bị ảnh hưởng.
• Hành vi bốc đồng ngày càng nguy hiểm.
• Con thường xuyên nói rằng bản thân vô dụng hoặc không đáng được yêu thương.
• Xuất hiện hành vi tự gây thương tích hay ý nghĩ tự sát.

Nếu con có ý định hoặc kế hoạch tự sát, gia đình không nên để con ở một mình và cần đưa con đến cơ sở cấp cứu ngay.

Đánh giá tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa

Tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa, bác sĩ và chuyên gia đánh giá toàn diện những khó khăn về cảm xúc, hành vi và mối quan hệ của thanh thiếu niên. Quá trình này giúp phân biệt BPD với trầm cảm, lo âu, ADHD, sang chấn tâm lý và các vấn đề khác.

Sau đánh giá, gia đình được tư vấn hướng hỗ trợ phù hợp, giúp con nhận diện cảm xúc, kiểm soát hành vi bốc đồng và xây dựng các mối quan hệ ổn định hơn.

Tham khảo thêm:

• Đánh giá tâm lý cho trẻ vị thành niên và thanh thiếu niên
• Trị liệu tâm lý cho trẻ vị thành niên và thanh thiếu niên

Rối loạn nhân cách ranh giới ở thanh thiếu niên cần được đánh giá cẩn thận, không nên kết luận từ một vài biểu hiện cảm xúc. Nếu tình trạng kéo dài, ảnh hưởng đến cuộc sống hoặc đi kèm hành vi tự gây thương tích, gia đình nên đưa con đi thăm khám sớm để được hỗ trợ phù hợp.