Chơi game là một hình thức giải trí quen thuộc với nhiều bạn trẻ. Tuy nhiên, khi việc chơi game ngày càng khó kiểm soát, lấn át học tập, giấc ngủ và các mối quan hệ, cha mẹ có thể lo lắng con đang gặp vấn đề. Đánh giá rối loạn chơi game ở trẻ vị thành niên và thanh thiếu niên giúp làm rõ mức độ ảnh hưởng, những khó khăn đi kèm và hướng hỗ trợ phù hợp.

Rối loạn chơi game là gì?

Theo phân loại ICD-11 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), rối loạn chơi game thuộc nhóm rối loạn do hành vi gây nghiện. Tình trạng này liên quan đến ba đặc điểm chính: khó kiểm soát việc chơi, ngày càng ưu tiên chơi game hơn những hoạt động khác, và tiếp tục chơi dù đã xuất hiện hậu quả tiêu cực. Để xác định rối loạn, chuyên gia còn xem xét mức độ suy giảm đáng kể trong học tập, đời sống gia đình, quan hệ xã hội hoặc các lĩnh vực quan trọng khác.

Chơi game nhiều không đồng nghĩa với mắc rối loạn chơi game. Thời gian chơi là một thông tin cần tìm hiểu, nhưng không đủ để đưa ra kết luận. Việc đánh giá cần xem xét khả năng kiểm soát, thời gian biểu hiện và ảnh hưởng thực tế đến cuộc sống của con.

Khi nào cha mẹ nên đưa con đi đánh giá?

Cha mẹ nên cân nhắc tìm đến chuyên gia khi nhận thấy nhiều thay đổi kéo dài hoặc ngày càng rõ rệt, chẳng hạn:

• Con thường xuyên định chơi trong thời gian ngắn nhưng không thể dừng như dự định.
• Việc chơi game lấn át giấc ngủ, học tập, ăn uống hoặc những hoạt động con từng yêu thích.
• Con tiếp tục chơi dù kết quả học tập, sức khỏe hoặc quan hệ với gia đình, bạn bè đã bị ảnh hưởng.
• Con nhiều lần muốn giảm thời gian chơi nhưng gặp khó khăn khi thực hiện.
• Gia đình thường xuyên xung đột về việc chơi game và con khó duy trì sinh hoạt thường ngày.

Những biểu hiện trên là lý do để tìm hiểu thêm, không phải căn cứ tự chẩn đoán. Đôi khi, việc chơi game quá mức còn gắn với căng thẳng học tập, cảm giác cô đơn hoặc những khó khăn tâm lý khác cần được quan tâm.

Đánh giá rối loạn chơi game xem xét những gì?

Một cuộc đánh giá phù hợp cần tìm hiểu cả hành vi chơi game lẫn hoàn cảnh của thanh thiếu niên. Chuyên gia có thể trao đổi với con và cha mẹ để xem xét:

• Thói quen chơi game: Con chơi khi nào, trong bao lâu, có thể dừng hoặc điều chỉnh thời gian chơi hay không.
• Mức độ ưu tiên: Game có đang thay thế việc học, nghỉ ngơi, giao tiếp và những sở thích khác không.
• Ảnh hưởng đến cuộc sống: Giấc ngủ, kết quả học tập, sức khỏe, sinh hoạt gia đình và quan hệ bạn bè thay đổi ra sao.
• Diễn tiến theo thời gian: Những khó khăn bắt đầu từ khi nào, có kéo dài hoặc tăng lên không.
• Sức khỏe tinh thần và bối cảnh sống: Con có đang đối diện với áp lực, lo âu, buồn chán hoặc khó khăn trong các mối quan hệ không.

Biểu hiện thường cần rõ rệt trong khoảng ít nhất 12 tháng để chẩn đoán, dù thời gian này có thể ngắn hơn nếu các biểu hiện nghiêm trọng và đáp ứng đầy đủ yêu cầu chẩn đoán. Cha mẹ không cần chờ đủ 12 tháng mới tìm kiếm hỗ trợ khi việc chơi game đã gây ảnh hưởng đáng kể.

Cha mẹ có thể làm gì khi nghi ngờ con chơi game mất kiểm soát?

Trước tiên, cha mẹ nên chọn lúc cả hai bình tĩnh để hỏi con về điều con thích ở game và những khó khăn con đang gặp phải. Lắng nghe sẽ giúp gia đình hiểu liệu game chỉ là hoạt động giải trí hay đang trở thành cách con đối phó với áp lực, cảm xúc khó chịu.

Gia đình cũng có thể cùng con xây dựng thời gian biểu khả thi cho việc học, nghỉ ngơi, vận động và giải trí. Nếu đã cố gắng điều chỉnh nhưng con vẫn khó kiểm soát, hoặc các ảnh hưởng tiếp tục tăng, việc đánh giá chuyên môn sẽ giúp xác định vấn đề rõ hơn và lựa chọn hướng hỗ trợ phù hợp.

Đánh giá rối loạn chơi game tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa

Tại Phòng khám Tâm thần Yên Hòa, việc đánh giá hướng tới tìm hiểu toàn diện những khó khăn của con, bao gồm thói quen chơi game, sức khỏe tinh thần, học tập và môi trường gia đình. Kết quả đánh giá là cơ sở để trao đổi với cha mẹ về nhu cầu hỗ trợ của con, thay vì chỉ dựa vào số giờ sử dụng thiết bị để gắn nhãn “nghiện game”.

Nếu con đang khó kiểm soát việc chơi game hoặc sinh hoạt, học tập và các mối quan hệ bị ảnh hưởng, cha mẹ có thể liên hệ Phòng khám Tâm thần Yên Hòa để được tư vấn về đánh giá phù hợp. Tìm hiểu sớm giúp gia đình hiểu con hơn và đồng hành với con bằng những cách thiết thực.